ม.บูรพา ต่อยอดงานฟื้นฟูหญ้าทะเลจากแสมสาร สู่อ่าวไม้รูดถ่ายทอดองค์ความรู้สู่เยาวชนชายฝั่ง สร้างพลังอนุรักษ์ทะเลอย่างยั่งยืน

มหาวิทยาลัยบูรพา ร่วมกับสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษทางเรือ กองเรือยุทธการ และภาคีเครือข่ายในพื้นที่ จัดโครงการอบรม #ระบบนิเวศหญ้าทะเลเพื่อการอนุรักษ์ เมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม 2569 ณ โรงเรียนบ้านไม้รูด (วิสิทธิ์ประชาสรรค์) ต.ไม้รูด อ.คลองใหญ่ จ.ตราด เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านระบบนิเวศหญ้าทะเลให้แก่เยาวชนในพื้นที่ และสร้างความเข้าใจต่อคุณค่าของทรัพยากรทางทะเลที่เชื่อมโยงกับวิถีชีวิตของชุมชนชายฝั่ง

การจัดกิจกรรมครั้งนี้ ได้รับเกียรติจาก นางสาวเสาวนีย์ มุ่งสุจริตการ #รองผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ เป็นประธานเปิดโครงการ โดยมี นางสาวกัลยา ประสิทธิ์ภาคย์ #นายอำเภอคลองใหญ่จังหวัดตราด กล่าวต้อนรับคณะผู้เข้าร่วมโครงการ และ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.จริยาวดี
สุริยพันธุ์ หัวหน้าโครงการวิจัย กล่าวรายงานความเป็นมาและวัตถุประสงค์ของการจัดโครงการ สะท้อนความร่วมมือระหว่างหน่วยงานระดับชาติ หน่วยงานในพื้นที่ และมหาวิทยาลัย ในการนำงานวิจัยไปใช้ประโยชน์กับชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม

โครงการนี้ เป็นผลต่อเนื่องจากการดำเนินงานฟื้นฟูหญ้าทะเลของมหาวิทยาลัยบูรพา ซึ่งเริ่มจากการย้ายปลูกหญ้าทะเลบริเวณเกาะแสมสาร ตั้งแต่ปี 2554 โดยใช้ต้นพันธุ์หญ้าชะเงาใบฟันเลื่อยจากอ่าวไม้รูด จังหวัดตราด ก่อนขยายผลในปีงบประมาณ 2568 ภายใต้การสนับสนุนของสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ ด้วยการนำต้นพันธุ์ที่ขยายไว้ ณ เกาะแสมสาร กลับมาย้ายปลูก ณ อ่าวไม้รูดอีกครั้ง และพบว่าหญ้าทะเลสามารถเจริญเติบโต พร้อมขยายการปกคลุมไปยังพื้นที่ที่เดิมไม่มีหญ้าทะเล

จากผลลัพธ์ดังกล่าว ชุมชนไม้รูดเห็นความสำคัญของการส่งต่อองค์ความรู้สู่เยาวชน ซึ่งเป็นกำลังสำคัญในการดูแลทรัพยากรท้องถิ่นในอนาคต กิจกรรมครั้งนี้จึงจัดขึ้นสำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้น 48 คน และครูผู้ดูแล 27 คน จากโรงเรียนบ้านคลองมะนาว และโรงเรียนบ้านไม้รูด (วิสิทธิ์ประชาสรรค์) โดยเน้นการเรียนรู้จากฐานกิจกรรมและพื้นที่จริง ทั้งการจำแนกชนิดหญ้าทะเล การประเมินความอุดมสมบูรณ์ของแหล่งหญ้าทะเล และการเรียนรู้ภาคสนาม ณ แหล่งหญ้าทะเลในชุมชน กิจกรรมดังกล่าวช่วยให้นักเรียนได้เรียนรู้ระบบนิเวศหญ้าทะเลจากพื้นที่จริง เข้าใจบทบาทของหญ้าทะเลในฐานะแหล่งอนุบาลสัตว์น้ำ แหล่งอาหารของสัตว์ทะเล และองค์ประกอบสำคัญของความสมบูรณ์ชายฝั่ง ขณะเดียวกัน ครูผู้ดูแลยังสามารถนำองค์ความรู้และรูปแบบกิจกรรมฐานการเรียนรู้ไปประยุกต์ใช้ในการจัดการเรียนรู้ด้านสิ่งแวดล้อมในโรงเรียนต่อไปได้ ทำให้ผลลัพธ์ของโครงการสามารถขยายต่อสู่ห้องเรียน ครอบครัว และชุมชนชายฝั่งได้ในระยะยาวอ่าวไม้รูดเป็นแหล่งหญ้าทะเลสำคัญของชุมชนชายฝั่ง และยังเป็นพื้นที่อนุบาลสัตว์น้ำ รวมถึงมีรายงานการพบพะยูน ซึ่งสะท้อนถึงความสมบูรณ์ของระบบนิเวศทางทะเลในพื้นที่ การอบรมครั้งนี้ จึงช่วยเชื่อมโยงองค์ความรู้จากงานวิจัยกับการเรียนรู้ของเยาวชนในชุมชน ทำให้ผู้เข้าร่วมมองเห็นคุณค่าของทรัพยากรใกล้ตัว และเกิดแรงจูงใจในการมีส่วนร่วมดูแลทะเลบ้านเกิดของตนเองในระยะยาว

การดำเนินงานครั้งนี้ สอดคล้องกับทิศทางยุทธศาสตร์มหาวิทยาลัยบูรพา ที่มุ่งนำองค์ความรู้ งานวิจัย
และนวัตกรรมไปใช้ประโยชน์กับพื้นที่จริง ควบคู่กับการพัฒนาคนรุ่นใหม่ให้มีความรู้ ความตระหนัก
และความรับผิดชอบต่อทรัพยากรของชุมชนตนเอง อีกทั้งยังเชื่อมโยงกับการขับเคลื่อนการพัฒนาที่ยั่งยืนในมิติของการศึกษา การอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเล และการสร้างความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัย หน่วยงานรัฐ สถานศึกษา และชุมชนชายฝั่งร่วมด้วย